Czy pies może jeść pora? Czy to warzywo bezpieczne dla psów?
Por to warzywo z rodziny czosnkowatych (Allium), czyli tej samej grupy co cebula i czosnek. I tu jest haczyk: to, co świetnie pachnie w kuchni, niekoniecznie jest dobre dla zwierzaka. Jeśli chodzi o por dla psa, odpowiedź jest prosta: lepiej nie. Por jest toksyczny dla psa i nie jest uznawany za bezpieczny dodatek (Cortinovis i Caloni 2016).
Dlaczego? Por zawiera siarkowe związki chemiczne, które mogą prowadzić do uszkodzenia czerwonych krwinek. To może skończyć się niedokrwistością, czyli anemią czworonoga (Salgado i wsp. 2011).
W codziennym karmieniu najbezpieczniej trzymać się zasady, że podstawą ma być jak najlepsza mokra karma dla psa, a warzywa i owoce mogą być jedynie dodatkiem. Jeśli zależy ci na spokoju o zdrowie psa zadbaj o dobrej jakości karmę, a warzywa dobieraj tylko te, które faktycznie są w 100% bezpieczne.
Kiedy i w jakich ilościach por jest szkodliwy dla psa?
Najbardziej podstępne w tym warzywie jest to, że nie ma jednej bezpiecznej dawki pora, którą można polecić. U jednego psa skończy się na rozstroju żołądka, u innego ta sama porcja może wywołać poważnie problemy z czerwonymi krwinkami psa. Znaczenie ma wielkość psa, ogólny stan zdrowia, a także to, czy było to jednorazowe spożycie pora, czy powtarzające się podawanie go w diecie.
W opracowaniach o toksyczności podkreśla się, że obróbka termiczna nie rozwiązuje problemu. Niektóre warzywa są bezpieczne po ugotowaniu (np. ziemniak). Niestety por jest jednym z warzyw, którego gotowanie nie „dezaktywuje” toksycznych związków (Cortinovis i Caloni 2016). Czyli nawet gotowany por nadal może być kłopotliwy. To ważne, bo wielu właścicieli psów myśli: „przecież to tylko warzywo” i dorzuca odrobinę do miski nie będąc świadomym realnego zagrożenia.
Jeśli więc zastanawiasz się, czy „niewielka ilość nie zaszkodzi”, to w praktyce lepiej przyjąć ostrożne podejście: w przypadku pora ryzyko istnieje zawsze, a im większe ilości pora i im mniejszy pies, tym gorzej.
Czym skutkuje podawanie pora pupilowi – objawy zatrucia, wpływ na organizm psa
Gdy dochodzi do podania pora albo gdy pies zje pora przypadkiem, pierwsze sygnały zwykle dotyczą brzucha. Por może podrażnić układ pokarmowy i przewód pokarmowy psa, dlatego często pojawiają się:
- wymioty,
- biegunka,
- ból brzucha, ślinienie, brak apetytu, apatia.
To są klasyczne objawy zatrucia ze strony przewodu pokarmowego (Cortinovis i Caloni 2016).
Druga rzecz jest poważniejsza i bywa opóźniona. Związki siarkowe zawarte w porze mogą działać „po cichu” na krew: uszkadzają czerwone krwinki i mogą doprowadzić do hemolizy oraz anemii (Salgado i wsp. 2011). To właśnie dlatego zatrucie może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych nawet wtedy, gdy początkowo wyglądało na zwykłą niestrawność.
Na co należy zwrócić uwagę oprócz wcześniej wymienionych objawów? Alarmowe są: bladość dziąseł, wyraźne osłabienie, szybki oddech, niechęć do ruchu, czasem ciemniejszy mocz. Jeśli coś takiego widzisz, nie czekaj – niezwłocznie skontaktuj się z weterynarzem i bacznie obserwuj stan swojego psa.
Co robić, gdy pies zjadł pora?
Najpierw spróbuj ustalić fakty: co dokładnie zostało zjedzone i kiedy. Inaczej wygląda sytuacja, gdy pies zjadł mały kawałek, a inaczej, gdy zjadł duży fragment rośliny lub sporą porcję potrawy z porem. Jeśli masz możliwość, oceń orientacyjnie ilość zjedzonego pora (choćby „kilka kawałków”, „pół pora”).
Potem przejdź do obserwacji. Przez najbliższe godziny i kolejne dni obserwuj psa: czy nie ma wymiotów, biegunki, czy pije normalnie, czy zachowuje energię. Jeśli pojawia się osłabienie, bladość dziąseł, szybki oddech lub objawy jelitowe są mocne lub jeśli masz pewność, że pies zjadł jego duże ilości zagrażające życiu – skontaktuj się z lekarzem weterynarii. Lekarz zdecyduje, czy potrzebne są badania i wsparcie medyczne (Cortinovis i Caloni 2016; Salgado i wsp. 2011).
W praktyce kontakt psa z porem najczęściej dochodzi w kuchni: podczas nieświadomego podawania wywaru z warzyw lub krojenia, gdy coś spadnie na podłogę. Żeby ograniczyć problem, warto od razu sprzątać resztki i przechowywać warzywa w miejscach niedostępnych dla psa. To prosty nawyk, który realnie zmniejsza ryzyko narażenia na niebezpieczeństwo Twojego psa.
Alternatywy dla pora – wprowadź te warzywa do diety psa
Jeśli chcesz mimo wszystko włączyć do diety psa dodatki roślinne, da się to zrobić bez ryzyka. Dobrze sprawdzają się na przykład: cukinia, dynia, a czasem też brokuł (u niektórych psów może nasilać gazy, więc zaczynaj ostrożnie). To przykłady bezpiecznych warzyw, które możesz wprowadzić do diety swojego psa. Dostarczą one cennego błonnika oraz witaminy i mikroelementy.
Najważniejsze zasady są proste: wprowadzaj nowe warzywa powoli, zaczynaj od małej porcji, a potem patrz, jak reaguje organizm psa. Warzywa podawaj bez przypraw i nie gotuj ich z niebezpiecznymi warzywami takimi jak: por, cebula, czosnek. Najbezpieczniej jest je krótko przygotować (np. ugotować na miękko) w nieosolonej wodzie bez żadnych dodatków, a następnie pokroić na małe kawałki lub zblendować.
Pamiętaj też o proporcjach: warzywa to dodatek, a nie baza. Podstawą diety twojego psa ma być pełnoporcjowe jedzenie – to kluczowe dla bilansu składników odżywczych. Jeśli chcesz mieć pewność, że dieta jest dobrze zbilansowana, wybierz dobrej jakości karmę dopasowaną do wieku i aktywności, a warzywa traktuj jako niewielkie urozmaicenie.
Bibliografia
- Cortinovis, C., Caloni, F. (2016). Household Food Items Toxic to Dogs and Cats. Frontiers in Veterinary Science, 3, 26.
- Salgado, B. S., Monteiro, L. N., Rocha, N. S. (2011). Allium species poisoning in dogs and cats. The Journal of Venomous Animals and Toxins including Tropical Diseases, 17(1), 4-11.