Czy pies może jeść cebulę?
Jeśli w głowie pojawia ci się myśl czy pies może zjeść coś z twojego talerza, to przy cebuli odpowiedź zawsze brzmi: NIE. Pies nie może jeść cebuli, bo jest dla niego toksyczna i może prowadzić do zatrucia.
W praktyce najczęściej nie chodzi o to, że ktoś świadomie podał psu cebulę. Problemem jest przypadkowe spożycie: kawałek z podłogi, resztki z patelni, mięso i warzywa gotowane w bulionie z cebulą. I wtedy pada klasyczne „pies zjadł cebulę i co teraz?”. Do tego wrócimy w sekcji o pierwszej pomocy.
Dlaczego cebula jest toksyczna dla psów i niebezpieczna – to musisz wiedzieć
Cebula podobnie jak por, czosnek i szczypiorek zawiera związki siarkowe (m.in. tiosiarczany). U psów te substancje mogą uszkadzać czerwone krwinki. W skrócie: dochodzi do tzw. stresu oksydacyjnego, krwinka staje się „krucha”, a potem może się rozpadać. Taki proces może prowadzić do anemii hemolitycznej (Cortinovis i wsp. 2016; Salgado i wsp. 2011).
To dlatego cebula jest niebezpieczna dla psa nie tylko ze względu na utrudnione trawienie. Nawet jeśli na początku widać jedynie podrażnienie przewodu pokarmowego, problem potrafi rozwinąć się później, gdy zaczyna się proces uszkadzania czerwonych krwinek.
Warto też wiedzieć, że cebuli należy unikać w każdej formie: surowa cebula, gotowana cebula, smażona, suszona, a nawet sproszkowana cebula w formie przyprawy są równie toksyczne. Istnieją warzywa, które po obróbce termicznej tracą swoje trujące właściwości, jednak cebula należy do tej grupy warzyw, u których toksyczność pozostaje nawet po ugotowaniu (Cortinovis i wsp. 2016).
Jeśli chcesz urozmaicić dietę swojego pupila warto wiedzieć jakie warzywa są bezpieczne dla psa. Podawanie jedynie dobrze zbilansowanej najlepszej suchej karmy dla psa może okazać się dla niego korzystniejsze niż eksperymentowanie w ciemno z produktami, które mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia czworonoga.
Jaka ilość cebuli jest toksyczna?
Tu nie ma jednej dokładnej granicy, ponieważ psy różnią się rozmiarami i wrażliwością organizmu. Jednak w przeglądach weterynaryjnych podaje się, że spożycie cebuli na poziomie około 15-30 g/kg masy ciała psa może wywołać istotne zmiany we krwi (Cortinovis i wsp. 2016). To sporo, ale uwaga: to nie znaczy, że niewielka ilość cebuli jest „bezpieczna” i nie wywoła niepożądanych efektów.
Ryzykowne bywa też regularne jedzenie małych dawek cebuli przez psa. Małe ilości cebuli dorzucane regularnie mogą z czasem prowadzić do zatrucia. U części psów nawet mała ilość może być niepotrzebnym obciążeniem, zwłaszcza jeśli już mają problemy zdrowotne.
W praktyce największy kłopot robią potrawy, w których cebuli nie widać, a jednak tam się znajduje: sosy, gulasze, pasztety, mieszanki przypraw. Dlatego dzielenie się jedzeniem z pupilem nigdy nie jest dobrym pomysłem. Jeśli masz wątpliwość, ile tego było i czy taka ilość cebuli może być niebezpieczna, potraktuj sprawę poważnie i niezwłocznie skonsultuj ją z weterynarzem.
Objawy zatrucia cebulą u psa
Objawy zatrucia cebulą u psa mogą pojawić się szybko, ale część sygnałów ujawnia się dopiero po czasie. Najpierw często widać reakcję przewodu pokarmowego, a później objawy związane z anemią.
Na co zwrócić uwagę:
- wymioty, biegunka, czasem ból brzucha i ogólne „złe samopoczucie”,
- brak apetytu albo wyraźnie mniejszy apetyt,
- osłabienie, apatia, szybkie męczenie się,
- blade dziąsła (to może sugerować uszkodzenie czerwonych krwinek),
- przy cięższym przebiegu: przyspieszony oddech, szybsze bicie serca, ciemny mocz.
Jeśli widzisz objawy zatrucia cebulą i wiesz, że doszło do spożycia cebuli przez Twojego psa, nie czekaj, aż „samo przejdzie”. Jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem weterynarii, ponieważ jest to sytuacja, która może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, a w niektórych przypadka nawet do śmierci czworonożnego przyjaciela. Zatrucie cebulą u psa potrafi się pogłębiać, a szybka reakcja zwykle daje najlepsze rokowania.
Zatrucie cebulą u psa – pierwsza pomoc. Co zrobić, gdy pies zjadł cebulę?
Jeśli pies zjadł cebulę, najważniejsze jest działanie bez paniki, ale też bez zwlekania. Zabezpiecz resztki jedzenia, żeby pies nie zjadł więcej, i spróbuj ustalić: co dokładnie zjadł (surowy kawałek, potrawa z cebulą), mniej więcej ile oraz kiedy.
Potem: skontaktuj się z weterynarzem. To kluczowe, bo dalsze kroki zależą od ilości cebuli, czasu od spożycia i stanu psa. Inaczej postępuje się zaraz po zjedzeniu, a inaczej, gdy minęło już sporo godzin i zaczynają się objawy.
Nie wywołuj wymiotów na własną rękę i nie kombinuj z domowymi sposobami – mogą one jedynie pogorszyć sytuację. W gabinecie lekarza weterynarii mogą zostać podane odpowiednie leki przeciwwymiotne, leki wchłaniające toksyny, czy kroplówka. Konieczne może okazać się aktualnych badań krwi, żeby ocenić, czy nie rozwija się anemia (Cortinovis i wsp. 2016). Po wizycie obserwuj psa przez kilka dni – część problemów pojawia się z opóźnieniem.
Co mówią badania na temat toksyczności cebuli dla psów?
Badania na psach dobrze pokazują, że to nie jest „zwykła niestrawność”. W eksperymencie na psach rasy pekińczyk podawano gotowane cebule w dawce 30 g/kg masy ciała przez 2 dni. Potem obserwowano spadek parametrów czerwonych krwinek i hemoglobiny oraz wyraźne cechy hemolizy, a największe zmiany pojawiały się kilka dni po podaniu (Tang i wsp. 2008). To tłumaczy, czemu czasem na początku wydaje się, że nic się nie stało, a potem stan psa się pogarsza.
Są też badania pokazujące, że podatność bywa różna. U psów z dziedziczną specyfiką erytrocytów (tzw. HK) po zjedzeniu cebuli szybciej rosły wskaźniki stresu oksydacyjnego i więcej krwinek miało charakterystyczne zmiany (Yamoto i wsp. 1992). Wniosek jest prosty: organizm psa może zareagować na różne dawki cebuli, więc zawsze należy unikać podawania cebuli psom niezależnie od jej ilości.
Ciekawe jest też to, że naukowcy wyizolowali z gotowanej cebuli związek o nazwie sodium n-propylthiosulphate i podali go psom – wywoływał on hemolityczną anemię i tworzenie zmian w krwinkach, szczególnie u psów bardziej wrażliwych (Yamoto i wsp. 1998). To kolejny argument, który potwierdza, że cebula zawiera substancje, które nawet po obróbce termicznej zachowują swoje szkodliwe dla psa działanie.
Bezpieczne alternatywy dla cebuli – warzywa wspierające zdrowie psa
Jeśli chcesz, żeby w diecie psa było więcej „zielonego”, da się to zrobić bez ryzyka. Bezpieczne alternatywy dla cebuli to np. dynia, cukinia, czy burak. Najczęściej lepiej je gotować i rozdrabniać, aby ułatwić proces trawienia.
Zasada jest prosta: zaczynaj od małych porcji i sprawdzaj, jak reaguje układ pokarmowy. Jeśli pojawią się wymioty, biegunka albo wyraźne osłabienie, odstaw potencjalny szkodliwy składnik i skonsultuj temat z weterynarzem. Warzywa mają wspierać zdrowia psa, a nie uprzykrzać mu życie.
Pamiętaj też o proporcjach. Warzywa to dodatek, nie baza. Podstawą żywienia powinna być pełnoporcjowa karma.
Bibliografia
- Cortinovis, C., Caloni, F. (2016). Household Food Items Toxic to Dogs and Cats. Frontiers in Veterinary Science, 3, 26.
- Tang, X., Xia, Z., Yu, J. (2008). An experimental study of hemolysis induced by onion (Allium cepa) poisoning in dogs. Journal of Veterinary Pharmacology and Therapeutics, 31(2), 143-149.
- Yamoto, O., Maede, Y. (1992). Susceptibility to onion-induced hemolysis in dogs with hereditary high erythrocyte reduced glutathione and potassium concentrations. American Journal of Veterinary Research, 53(1), 134-137.
- Salgado, B. S., Monteiro, L. N., Rocha, N. S. (2011). Allium species poisoning in dogs and cats. The Journal of Venomous Animals and Toxins including Tropical Diseases, 17(1), 4-11.
- Yamato, O., Hayashi, M., Yamasaki, M., Maede, Y. (1998). Induction of onion-induced haemolytic anaemia in dogs with sodium n-propylthiosulphate. Veterinary Record, 142(9), 216-219.
